leerkracht

Deze webquest is ontworpen voor groep 8b van basisschool Grote Beer in Den Haag. Uiteraard kan deze les ook bij andere klassen aangeboden worden, bedenk vooraf of de opdrachten passend zijn bij de leergang.

Er wordt gewerkt aan respect en acceptatie van elkaars standpunten en gaat uit van het motto “Kijk eens wat ik al kan.”

De leerlingen uit deze groep 8 hebben soms al redelijk vast geroeste denkwijzen en hebben van huis uit niet geleerd kritisch te denken over wat er in de wereld speelt of wat hun eigen mening of gevoel is. Sommige leerlingen zijn hiermee achter in de ontwikkeling van het morele besef, ze nemen vaak voor lief aan wat anderen zeggen. Oefenen is belangrijk voor ze los gelaten worden in de wereld. Belangrijk hierin is het leren aangeven van eigen waarden in hun leven.

In deze levensfase is het belangrijk om kritisch te kijken wat hun eigen visie is op dingen en daardoor te kunnen kiezen waar ze bij willen horen. Ze moeten balanceren tussen wat ze aangeleerd hebben gekregen en wat ze van binnen zouden willen, dit kan een ontdekkingstocht zijn. Ze gaan logisch nadenken wat bijdraagt aan de ontwikkeling van wat hun uiteindelijke visie op het leven wordt. Ze kunnen zich verplaatsen in anderen en het vanuit dat perspectief bekijken. Belangrijk is dan men andere personen niet gaat afwijzen op een andere zienswijze.

Het doel van deze lessen is niet alleen het verkrijgen van meer levensinzicht van de klas waarvoor het bestemd is, maar ook om te laten zien dat meer levensbeschouwelijke momenten binnen de school kunnen bijdragen aan ontwikkeling. Deze ontwikkeling vindt dan niet alleen plaats in het vormen van meningen en het beter in staat zijn hun zegje te doen, maar ook het uitbreiden van de woordenschat zodat het uitdragen van hun mening ook meer betekenis heeft.

 

Voor deze webquest worden een viertal vaardigheden belicht, met ieder hun eigen doelen, welke passend zijn bij de voorkennis.

Als eerste Communiceren, waarbij het belangrijk is in een gesprek een mening te verwoorden en te oefenen met het stellen van eigen vragen en vragen naar anderen toe. Hierbij is het belangrijk dat de leerlingen zich veilig voelen in hun (sub)groep. In dit geval hebben ze nog niet zo vaak geoefend en zijn kleinere groepjes fijner, waarbij de dag vooraf aangegeven wordt waarover het gaat, zodat ze niet ter plekke een mening hoeven te bedenken. Een doel is het leren formuleren van eigen gedachten op een vooraf gegeven stelling en daarbij proberen een kritische vraag te bedenken.

Een stukje verbeelding past goed bij het thema sterren, zijn het alleen bollen met gas, of wonen er echt overleden mensen. Wat kun je met je fantasie en welke ster symbolen horen er bij jouw geloof. Een doel voor deze klas is het aanboren van verloren fantasie en vergelijken met realiteit.

Waarnemen in de wetenschappelijke vorm kan bijdragen aan meer kennis over sterren, ze verdiepen hiermee hun kennis over het heelal en denken na over wat nog meer zou kunnen zijn. Door het letten op details, kan een doel zijn dat ze leren genieten van de kleine dingen en dat kijken naar sterren rust kan bieden.

Vertel jij de sterren jouw dromen, vertrouw jij op de toekomst met optimisme. Vertrouwen hebben in jezelf en wat je kunt bereiken is een belangrijk doel om na te streven.

 

Doelstellingen

  1. De leerlingen kunnen na deze webquest formuleren hoe ze over een stelling denken en deze bespreekbaar maken met kinderen in een subgroepje.

Ze worden min of meer gedwongen om na te denken over wat zij in de stelling als goed en kwaad zien. Dit morale stukje wordt gevoed door eigen gevoelens en emoties, naast wat ze van huis uit mee gekregen of ervaren hebben. Ze vormen hun eigen kijk op het leven.

  1. De leerlingen kunnen na deze webquest zelf onderscheid maken tussen wetenschappelijke bewijzen en gevoelens en symboliek van sterren.

Ze leren hiermee te schiften in informatie, waarbij gevoel en verstand beide deel van uit maken.

  1. De leerlingen kunnen na deze webquest zichzelf uiten in een talige geschreven vorm, waarbij het aanraken van hun gevoel en inzicht voorop staat.

Hierbij komen alle gebieden bijeen, moreel gezien moeten ze tonen dat ze het verschil tussen goed en kwaad beseffen. Daarnaast vormen ze hun levensvisie op een onderdeel die zei op dit moment belangrijk vinden en passend is bij hun huidige emotie en persoonlijkheid.

Om deze doelstellingen te behalen zijn er een aantal werkvormen gevormd. Deze activiteiten zijn op verschillende dagen uitvoerbaar en hebben een verdiepend karakter in het vinden van inspriratie en antwoorden in zichzelf. Omdat logica je van A naar B brengt en verbeelding overal (Einstein), wordt de creativiteit van hun denken aangesproken om met nieuwe inzichten te komen. Coöperatieve vormen zijn belangrijk om te leren openstaan voor de meningen van anderen en te oefenen met gesprekstechnieken.

 

In de eindopdracht komen de eerste drie opdrachten samen tot het uiten van de visie ten opzichte van sterren, waarbij gebruik gemaakt wordt van het taalvermogen.

  1. De leerlingen maken een woordweb, waarbij ze niet alleen naar wetenschappelijke informatie, maar ook naar symbolische waarde binnen hun eigen geloof en naar welke waarde andere mensen toekennen aan sterren.

Middels deze opdracht creëer je een startpunt om mogelijk de vervolgopdrachten nog bij te sturen. Deze opdracht vervuld een deel van leerdoel twee, ze zoeken de verdiepende informatie over wetenschappelijke en symbolische feiten.

  1. Een begrijpend lezen tekst met tekstuele en levensvisie vragen. Dit zorgt ervoor dat ze niet alleen de tekst goed moeten lezen, maar ook een eigen visie moeten creëren, wat vinden of denken ze zelf. Deze opdracht past binnen alle doelstellingen, ze moeten onderscheid maken tussen feiten en fictie en daarnaast hun eigen mening goed kunnen verwoorden in de geschreven taal. Een goede vervlechting met een normale tekst van begrijpend lezen en stelopdrachten. Verwondering bij de gestelde vragen of wat nog meer kan zijn is belangrijk.
  2. Groepsgesprek naar aanleiding van een stelling. Tijdens deze opdracht wordt er gewerkt in kleine groepjes, waarbij vooraf gekeken wordt naar de veiligheid. Sommigen durven alles te zeggen, anderen spreken zich alleen uit in een veilige omgeving. De stelling en de opdracht wordt minimaal 24 uur vooraf verstrekt, zodat ze zich al een mening kunnen vormen en de tijd optimaal benut kan worden zonder aandacht verlies. Buiten het geschreven woord om, past deze activiteit ook bij alle stellingen. Ze vormen zich een eigen mening en worden door de leerkracht gestimuleerd tot het stellen van kritische vragen aan elkaar. De leerkracht is gespreksleider en geen deelnemer, wel kan deze diepere vragen stellen om bij gevoel te komen. Indien de leerlingen nieuwsgierig zijn naar de mening van de leerkracht, dan kan deze aan het einde die mening uiten, waarbij ook dan ieders eerder gesproken visie in stand en gerespecteerd blijft.
  3. Schrijven van een gedicht over sterren. Hiermee vatten ze alles samen wat ze geleerd en ontdekt hebben bij zichzelf en anderen. Met deze opdracht kunnen ze groei en ontwikkeling tonen en voldoen aan alle gestelde doelen.

De gestelde doelen zouden gehaald moeten zijn bij leerlingen die iedere les een actieve werkhouding laten zien en zich open stellen voor zichzelf en anderen. Een rustig natuurmuziekje op de achtergrond zou fijn zijn. Bij iedere activiteit wordt ook gewerkt met het talig gebied en het vergroten van de taalvaardigheid. Het onderzoeken van wat sterren wetenschappelijk gezien zijn is tevens passend bij het vak natuur.

 

Het thema is tot stand gekomen uit een combinatie van het zelf hebben van een sterrenkindje en het vinden van dit thema in Zagers (2019). Wanneer je gaat zoeken zijn er weinig kant en klare activiteiten, maar wanneer je goed bedenkt waarover je wil dat deze kinderen nadenken zonder dat het geloof in de knoop komt, zijn er passende werkvormen.

 

De webquest is geschreven voor groep 8, concreet betekent dit dat de afbeeldingen ondersteunend zijn bij de opdrachten en niet leidend zijn. De informatie is weergegeven in overzichtelijke delen, waarbij doorgeklikt kan worden naar een volgende pagina of het wekblad geopend kan worden. Deze kan uiteraard ook door de leerkracht gedownload en geprint worden.

Voor deelname in inhoud van de gemaakte opdrachten kunt u sterren toekennen. Hiervoor zouden geprinte en gelamineerde sterren een mooie optie zijn. Ze kunnen dan zoveel mogelijk sterren verzamelen. Mogelijk dat u de sterren later omwisselt voor iets leuks naar keuze, zoals tijd om iets voor jezelf te doen.

Mocht u na het lezen van deze handleiding nog vragen hebben, kunt u altijd uw vraag stellen via email.